โครงการ
ภาพรวม 3 ทศวรรษ
การพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยในประเทศไทย
การเคหะแห่งชาติตั้งขึ้นใน 2516 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการจัดให้มีที่อยู่อาศัยให้ประชาชน เช่า เช่าซื้อ หรือซื้อ ให้ความช่วยเหลือทางด้านการเงินแก่ประชาชนผู้ประสงค์จะมีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับการก่อสร้างอาคารหรือจัดหาที่ดิน และปรับปรุงหรือรื้อแหล่งเสื่อมโทรม โดยดำเนินงานมาจนถึงปัจจุบันเป็นระยะเวลากว่า 3 ทศวรรษ ได้ก่อสร้างที่อยู่อาศัยให้ประชาชนเช่า เช่าซื้อ และซื้อเป็นจำนวนมาก ถือได้ว่าเป็นองค์กรที่มีบทบาทสำคัญในการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยองค์กรหนึ่งของประเทศ ในการดำเนินการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย ใน 3 ทศวรรษที่ผ่านมา การเคหะแห่งชาติได้ใช้แนวทางและกระบวนการพัฒนาที่อยู่อาศัยในรูปแบบต่างๆ ภายใต้นโยบายและสถานการณ์ด้านที่อยู่อาศัยที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วงเวลา การดำเนินการเหล่านั้นล้วนเป็นบทเรียนสำคัญอันจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อหน่วยงานภาครัฐในการกำหนดนโยบายการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยต่อไปในอนาคต ซึ่งจะช่วยให้การวางแผนและแนวทางการดำเนินงานเป็นไปในทิศทางที่ถูกต้องและเหมาะสม สามารถแก้ไขปัญหาของประเทศชาติได้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในเชิงวิชาการ แต่นับจนถึงปัจจุบันยังไม่มีหน่วยงานใดดำเนินการรวบรวมแนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยตลอดช่วง 3 ทศวรรษที่ผ่านมาอย่างเป็นระบบ
จากเหตุผลดังกล่าว การเคหะแห่งชาติได้ว่าจ้างภาควิชาเคหการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยทำการศึกษาโครงการ ภาพรวม 3 ทศวรรษการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยในประเทศไทย โดยมุ่งหวังเพื่อเป็นจุดเริ่มต้นในการค้นคว้าวิจัยด้านนโยบายที่อยู่อาศัยของชาติ นำไปสู่การเสริมสร้างองค์ความรู้ ขยายโอกาส และประสบการณ์ให้แก่ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งทางวิชาการและทางปฏิบัติ เพื่อจะนำไปสู่การแสนอแนะการกำหนดนโยบาย และวางแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยในสังคมและประเทศชาติโดยรวม
โดยการศึกษาโครงการดังกล่าว แบ่งกรอบการศึกษาออกเป็น 2 ด้าน คือ 1) กรอบด้านระยะเวลาโดยเริ่มตั้งแต่มีการจัดตั้งการเคหะแห่งชาติ ในปี 2516 จนถึงปี 2549 โดยการศึกษาจะแบ่งตามช่วงระยะเวลาของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เพื่อให้เกิดความชัดเจนและสอดคล้องกันในส่วนของแนวนโยบายระดับชาติและระดับหน่วยงานปฏิบัติการ และ 2) กรอบด้านเนื้อหาบริบทแวดล้อมของการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ที่เกี่ยวข้องนโยบายการพัฒนาเมืองและที่อยู่อาศัย สถานการณ์สำคัญที่มีผลต่อการพัฒนาที่อยู่อาศัย ทั้งในส่วนของแนวนโยบายภาครัฐ สภาวะเศรษฐกิจสังคมและปัจจัยแวดล้อมต่างๆกฎหมายและระเบียบปฏิบัติ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาที่อยู่อาศัย การบริหารจัดการด้านที่อยู่อาศัย อันได้แก่ นโยบายของรัฐด้านที่อยู่อาศัย นโยบายการสนับสนุนจากรัฐ การบริหารงานของการเคหะแห่งชาติในด้านต่างๆ ได้แก่ 1) รูปแบบองค์กรและการบริหารจัดการ 2) แผนงานและการดำเนินงาน 3) ผลการดำเนินงาน 4) การบริหารจัดการด้านการเงิน 5) แนวคิดและการพัฒนาโครงการ 6) นวตกรรมและความร่วมมือระหว่างประเทศ 7) การบริหารจัดการชุมชน ในขณะนี้คณะผู้ศึกษาได้ทำการสืบค้นข้อมูลที่เกี่ยวข้อง พร้อมกับจัดประชุมกลุ่มย่อยผู้เชี่ยวชาญใน 4 หัวข้อหลัก คือ 1)การพัฒนาระบบการบริหารจัดการชุมชนที่อยู่อาศัย 2) ระบบการเงินเคหการเพื่อผู้มีรายได้น้อยในประเทศไทย 3) การดำเนินงานด้านการก่อสร้างที่อยู่อาศัยเพื่อผู้มีรายได้น้อย และปรับปรุงชุมชนแออัดในประเทศไทย และ 4) นโยบายและการจัดทำนโยบายที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย เป็นที่เรียบร้อยแล้ว หลังจากนั้นคณะผู้ศึกษาจะนำผลที่ได้มาวิเคราะห์และสรุปข้อมูล และคาดว่าจะผลการศึกษาทั้งหมดจะแล้วเสร็จในเดือนตุลาคม 2551
